🌿 Biografie van Jan Jannes van der Molen Ter Idzart 1836, Jubbega-Schurega 1893.

Hoe het voortbestaan van een familie aan een zijden draadje hangt...

Afkomst en jeugd

Jan Jannes van der Molen werd geboren op 24 november 1836 in Ter Idzard als zoon van Jannes Franses van der Molen (1797–1856) en Trijntje Jans Woudsma (1799–1877). Zijn ouders vestigden zich in 1839 als boeren in Jubbega-Schurega, waar Jan opgroeide. Toen zijn vader in 1856 overleed, was Jan twintig jaar oud; vanaf dat moment stond hij met zijn moeder aan het hoofd van het boerenbedrijf.

De boerderij van de familie

Na het overlijden van Jannes Franses in 1856 werden de goederen en boerderij formeel geregeld:

• Op 4 december 1857 verkocht en kocht weduwe Trijntje Jans Woudsma voor ƒ 9850 de familieboerderij in Jubbega-Schurega.

• In 1862 tekende zij een schuldbekentenis van ƒ 1000 aan haar zoon Jan Jannes. Waarschijnlijk betrof dit de huur voor het deel van de boerderij dat zij gebruikte, of meer waarschijnlijk een vergoeding voor zijn arbeid als opvolger.

• Op 11 juli 1864 verkocht zij roerende goederen – vee en gereedschap – ter waarde van ƒ 538, wellicht in het kader van een bedrijfsoverdracht.

In 1864 breidde Jan zijn bezit uit: buurman Wijbe Heinen Nijholt verkocht zijn boerderij in percelen, waarbij Jan ongeveer 6 hectare aankocht voor ƒ 230.

Erfenis en consolidatie

Na het overlijden van zijn moeder in 1877 werd de nalatenschap verdeeld:

• 3/8e ging naar zijn nicht Janke Uiltjes Jansma (1858–1897), dochter van Froukje Jannes van der Molen en Uiltje Jans Jansma.

• 3/8e kwam toe aan Jan Jannes zelf, die tevens als voogd optrad over nicht Janke.

• Het resterende kwartdeel behoorde reeds toe aan Uiltje Jans Jansma.

In de daaropvolgende jaren werden de boedel en aandelen geregeld via diverse akten. In 1882 werd een groot deel van het gezamenlijke bezit verkocht of herschikt, waarbij Jan als koper optrad.

Uitbreiding en kredietverlening

In 1884 was Jan eigenaar van een boerderij met 26 hectare land, die hij in onderpand gaf voor een lening van ƒ 3650. Kort daarna volgde een akte van royement, waarmee de schuld werd afgelost. Tegelijkertijd trad Jan ook zelf op als geldschieter:

• Op 8 november 1884 leende hij ƒ 1600 aan zijn zwager Uiltje Jans Jansma.

• In 1886, na diens overlijden, volgde een akte van royement van deze obligatie.

Dit toont dat Jan niet alleen boer was, maar ook actief deelnam aan het financiële verkeer van de streek.

Huwelijk en gezin

Pas op 17 september 1891, op 54-jarige leeftijd, trad Jan in het huwelijk. Hij trouwde met de 22 jaar jongere Antje Wijbenga (1869–1950), dochter van IJntse Wiebes Wijbenga en Jantje Jochems de Vos.
Uit dit huwelijk werden twee kinderen geboren:

• Trijntje (14 juli 1892 – 1969), die in 1928 trouwde met Marten de Hoop uit Zevenhuizen (Gr.). Het echtpaar kreeg één dochter.

• Jan (7 juli 1893 – 1976), geboren een half jaar ná het overlijden van zijn vader. In 1921 huwde hij Janke de Jong (1899–1981). Samen kregen zij 28 kleinkinderen, waarmee deze tak van de familie Van der Molen voor de volgende generaties stevig werd verankerd.

Overlijden

Jan Jannes van der Molen overleed op 5 januari 1893 in Jubbega-Schurega, slechts veertien maanden na zijn huwelijk en nauwelijks een half jaar na de geboorte van zijn dochter Trijntje. Hij werd 56 jaar oud. Zijn zoon, die naar hem werd vernoemd, werd postuum geboren. Daarmee hing het voortbestaan van deze familietak letterlijk “aan een zijden draadje”.

Nalatenschap en betekenis

Jan Jannes zette het boerenbedrijf van zijn ouders voort, breidde het uit en wist zich te handhaven als zelfstandige boer in Jubbega-Schurega. Zijn late huwelijk en vroege dood gaven zijn levensloop een tragische wending, maar door de vruchtbare nazaten van zijn zoon Jan groeide deze lijn uit tot een omvangrijke tak binnen de familie Van der Molen.